Sağlık Bilgisi

Ellerde Vücutta Şişlik Kızarıklık ve Kaşıntı

Çoğunlukla ellerde parmak diplerindeki bölgelerde oluşan şişlikler, ellerde, kollarda, bacaklarda, sırtta ve göğüs bölgesinde oluşan kaşıntılar ve bununla birlikte oluşan kızarıklıklar alerjik bir durumun belirtisi niteliğindedir.

Halk dilinde buna Kurdeşen denilmektedir. İşte bu rahatsızlığın nedenleri ve tedavisi ile ilgili Prof. Dr. Cengiz Kırmaz tarafından verilen bilgiler;

Toplumda sık görülen rahatsızlıklardan biri olan kurdeşen bazı durumlarda gerçekten hem hasta hem de hekim için sorun yaratan hastalıkların başında gelebilir. Tıp dilinde “ürtiker” diye anılan kurdeşen iki formda olabilir. Bunlardan ilki şikayetlerin 6 haftadan kısa sürdüğü akut ürtiker; diğeri ise şikayetlerin 6 haftayı geçtiği kronik ürtikerdir. Her iki durumda da hastalığın bulguları birbirine benzese de hastalığın oluşum nedenleri açısından belirgin farklar vardır.

Hastalığın bulguları arasında kaşıntılı, deriden kabarık, kızarık 0,5cm ila çok büyük ölçülerde deride plaklar bulunur. Bu plakların bazıları birleşme eğilimindedir. Plakların sınırlarını net olarak çizmek herzaman mümkün olmaz. Lezyonlar genellikle birkaç saat içerisinde solar, yerine başka alanlarda yenileri çıkabilir.

Ayrıca bazı ürtiker vakalarına “anjioödem” dediğimiz tablo da eşlik edebilir. Anjioödem genelde göz kapaklarında (genellikle tek taraflı), dudakta, yüzün diğer kısımlarında, kol ve bacaklarda, parmaklarda, genital bölgelerde oluşabilir. Bunlarda da özellikle şişlik ön plandadır. Her iki hastalıkta da deriden kabarık olan durumu ortaya çıkaran şey deri içinde ödem olmasıdır. Anjioödemde derinin alt tabakaları da olaya iştirak ettiği için şişlik çok ön plandadır. Şişliğe kaşıntıdan ziyade yanma hissi eşlik edebilir.

Daha önce de bahsedildiği gibi 6 haftadan kısa süreli kurdeşen akut ürtiker olarak anılır. Bu hastalıkta neden genellikle allerjidir. Bu allerji de genellikle ağız yolu ile alınan allerjenlerle oluşur. Yani gıdalar ve ilaçlar akut ürtikerdeki en önemli sebeplerdir. Bunun dışında çok nadir de olsa solunum yolu ile alınan bazı allerjenler (örneğin ev tozu akarları) de akut ürtiker yapabilir. Kronik ürtikerin altında ise allerji pek bulunmaz. Bu hastaların ancak %3-5’ inde allerji rol oynayabilirler. Bu allerjenler de genel olarak ağız yolu ile alınan allerjenlerdir (gıdalar…). Bunun dışında bu hastalığın çok değişik sebepleri olabilir. Bunlar içerisinde otoimmun hastalıklar (otoimmün tiroidit, sistemik lupus eritematozus vb.), kronik enfeksiyonlar (tuberküloz, bruselloz vb.), fokal enfeksiyonlar (sinüzit, diş ve dişeti enfeksiyonları vb.), Helikobacter pylori enfeksiyonları, bazen hepatitler, bazen bazı kanser türleri vardır. Bu nedenle bir çok araştırma yapmak gereklidir. Tüm ayrıntılı araştırmalara rağmen %60-65 vakada hiçbir neden bulunamayabilir. Bu hastalar da idiyopatik (sebebi bilinmeyen) kronik ürtiker olarak adlandırılır.

Hastalarda iyi bir hastalık öyküsü sonrası, allerji testlerini içeren araştırmalar yanında diğer bahsi geçen hastalıkların araştırmaları yapılmalıdır.

Altta yatan hastalığın tedavisi sonucunda genel olarak ürtiker kendiliğinden geçer ve tekrar etmez. Ancak sebebi bilinmeyen ürtiker hastalarında antiallerjik ilaçlardan faydalanılır. Bu hastalarda kalsik olarak sabahları sedatif olmayan antiallerjikler, akşamları sedatif antiallerjikler ve H2 reseptör blokerleri birlikte kullanılır. H2 reseptör blokerleri asıl itibari ile mide asiditesini azaltmak için kullanılan ilaçlardır. Ancak derideki histamin reseptörlerinin % 20 kadarı H2 tipinde olduğu için bu tür ilaçlar bu hastalarda faydalı olmaktadır. Bunun dışında bunlara cevap vermeyen hastalarda kortizon dahi kullanılabilir.

Bunlar dışında ayrıca değişik kurdeşen türleri de vardır. Aşağıdaki tabloda bu ürtiker tiplerini görmektesiniz:

Fiziksel ürtiker

Aquajenik ürtiker (su ile temas sonucu oluşan)
Kolinerjik ürtiker (terleme, aşırı efor sonucu oluşan)
Soğuk ürtikeri (soğuk havada oluşan)
Dermografizm (ciltte çizik ile veya kaşınma ile oluşan ürtiker)
Gecikmiş basınç ürtikeri
Solar ürtiker (güneş ışınları ile oluşan)
Vibratuvar ürtiker (vibrasyon yapan aletlerle oluşan)
Herediter ürtiker (ailenin diğer fertlerinde de görülen tip)
Ürtikeryal vaskülit (ürtiker plaklarının 24 saatten uzun sebat ettiği damar iltihabı ile giden tip)
Diğerleri.

Sağlıklı günler Dileğiyle
Prof. Dr. Cengiz Kırmaz


3 Responses

  1. İzzeTCan diyor ki:

    Selam Cengiz Hocam. Ben 20 yasındayım 1.77 Cm 63 Kiloyum.
    12 yasımdan beri aralıklı Spor yapıyorum. 15 yasındayken bir akşam Sırtımın Yandıgını hissettim atletimi Çıkartıp Baktıgımda Neredeyse Tamamının şişliklerle dolu bi sekilde Kızardıgını gördüm hastaneye gittim Ne teşhis konuldugunu hatırlamıyorum ama serum yedim ve 2 saat sora iyilestim o günden sora bu hadise bir daha tekrarlanmamıştı. şuanda 20 yaşındayım sinop un Ayancık ilçesinde Ögrenciyim bulundugum yerde Box Salonu olmadıgı için, Kondüsyondanda düşmek istemedigim için Her aksam Evde Şınav Mekik gibi 15-20 dk eğzersizler yapıyorum. son iki akşamdır Eğzersizden sora banyo dan çıktıgımda tıpkı 15 yasında gecirdigim Rahatsızlık gibi Evde otururken birden Sırtımda hafif kaşıntılı yanma oluştu soyunup baktıgımda aynı sekilde sırtımın kızardıgını ve hafif şişkinlikler oluştugunu gördüm. küçükkenki yaşadıgım Rahatsızlıgın Tekrarlandıgını Tahmin ediyorum. Hastaneye gitmedim 1 saat kadar sora kendiliginden iyleşiyor zaten ama yinede bunun olmasını istemiyorum.Maçlarda dayak yememek için:)) başta Sağlıklı olmak için antrenmanlarımı Çalışıcak bir Salon dahi olmamasına ragmen evde yapıyorum genede aksatmıyorum Siğara Alkol Kullanmam Kullandırtmam. bütün bunlara Rağmen böyle bir Rahatsızlık yaşıyorum. Bana Ne yapmam gerektigini Anlatıp Yardımcı olursanız size Çok Dua ederim. Wakit ayırıp ilgilendiginiz için şimdiden Teşekkür ederim Hayırlı Günler Hocam.

  2. şeyma okur diyor ki:

    mrb hocam…ben 24 yaşında iki çocuk sahibi evli bir bayanım.benim ilaçlara karşı alerjim var parol dahil olmak üzere hiç bir ilaç türü kullanamıyorum.göz kapaklarımda ellerimde,yüzümde ve dudaklarımda kızarıklık,şişlik ve kaşıtı oluyor.ayriyetten ilaç içmeden de bu kızarıklıklar çıkabiliyor.ne yapacağımı bilmiyorum lütfen yardımcı olun…şimdiden teşekkürler…

  3. Yonetim diyor ki:

    Bu durumlarda mutlaka bir cildiye doktoruna görününüz. İçinde bulunduğunuzun durumun ürtiker olup olmadığı konusunda tam emin olunuz.